doDisplay('div-gpt-ad-MarieClaireNL_below_menu_allpages');

Zo steun je iemand die rouwt

Praten over de dood met iemand die een dierbare heeft verloren kan lastig zijn.
doDisplay('div-gpt-ad-MarieClaireNL_below_image_article');
rouw steunen

Praten over de dood met iemand die een dierbare heeft verloren, daar zijn wij in ons koude kikkerlandje geen sterren in. Want het is nu net zo gezellig en de begrafenis was toch alweer een halfjaar geleden... Dat kan beter, zeggen (ervarings)deskundigen.

doDisplay('div-gpt-ad-MarieClaireNL_in-content_top_article');

Wanneer is het over?

Rouwverwerking; na een leven lang met rouwende mensen te hebben gewerkt, gelooft de Vlaamse rouwdeskundige en klinisch psycholoog Manu Keirse (inmiddels 74) er niet meer in. Een verlies kun je hoogstens overleven, zegt hij in een interview op de website van EO. "Rouwende mensen krijgen vaak te horen: 'Heb je het nu nog niet verwerkt?' Maar hoe moet dat dan? Men verwacht dat het je niet meer bezighoudt, dat je er niet meer aan denkt. Het woord 'verwerken' impliceert dat iets voorbij is. Maar neem een tweejarig kind van wie de moeder overlijdt: het gemis komt terug op alle kruispunten van haar leven. Wanneer is dat over? Ook als dat kleine meisje een vrouw van negentien wordt, zal ze iemand zijn die op tweejarige leeftijd haar moeder heeft verloren."

Verdriet oprakelen

Rouw is een individueel proces dat voor iedereen anders verloopt. Er bestaat geen rouwschema, al wordt er wel gesproken over rouwfasen. Rouwdeskundige Riet Fiddelaers-Jaspers is daar niet zo van, vertelt ze aan de telefoon. "Niet iedereen gaat door dezelfde fasen van ontkenning, boosheid, verdriet. Rouwen verloopt eerder slingerend. Een rouwende beweegt zich als het ware in een roeibootje tussen de eilanden verlies en herstel. Het is belangrijk om op beide eilanden te komen; om je verdriet toe te laten en om af en toe afleiding te zoeken, even een snipperuur van je rouw te nemen. Dat heeft niks met ontkenning te maken."

Omdat rouw niet volgens een vaste structuur verloopt, is het voor omstanders lastig inschatten hoe het nu werkelijk met de rouwende gaat. Wel of niet vragen naar de overledene terwijl iemand de laatste tijd zo vrolijk is of net een leuke avond heeft gehad; moet je dat verdriet dan wel oprakelen? Daarbij komt - als we heel eerlijk zijn - dat we ook niet zo goed zijn in het onderwerp 'dood' aansnijden.

Zo steun je iemand die rouwt

Zeg niet: je mag me altijd bellen, maar doe concrete voorstellen, zoals: "Ik pik je morgen op voor een wandeling" of "Ik haal vanavond sushi, wil je ook?"

Vraag wat je kunt betekenen
Soms zijn dat onverwachte dingen als een avondje oppassen, koken, een stiltewandeling, het grasmaaien.

doDisplay('div-gpt-ad-MarieClaireNL_in-content_middle_article');

Vraag niet: "Gaat het weer een beetje?", dat geeft de rouwende het gevoel er overheen te moeten zijn.

Stel kleine vragen: "Hoe gaat het vandaag/afgelopen maand?" in plaats van het grotere "Hoe gaat het?" Spreek je elkaar vaak, dan hoef je er niet elke keer naar te vragen.

Kijk waar iemand behoefte aan heeft
Telkens opvrolijken met een dagje sauna of filmavond hoeft niet. Gewoon verdrietig zijn en huilen moet ook mogen.

Vind je het eng om erover te beginnen?
Logisch, maar ernaar vragen is altijd beter dan vermijden. Je kunt ook dingen die je gezien of gelezen hebt (zoals dit artikel) gebruiken als aanleiding: "Ik las/zag dit en moest aan je denken..."

Doe geen aannames, zoals: "Kerst zal wel lastig zijn, hè?", maar vraag vraag eerder: "Op welke momenten. mis jij je vader/moeder/broer/zus/vriendin?"

Geef iemand de ruimte om herinneringen op te halen
Ameline Ansu: "Te kunnen vertellen wie die persoon was, is zó fijn."

Laat wat van je horen op de sterfdag
Zet een reminder in je telefoon. Dat blijft fijn, zelfs al is het meer dan tien jaar geleden.

doDisplay('div-gpt-ad-MarieClaireNL_in-content_bottom_article');