Fleur Launspach: 'Met een steeds grotere buik reis ik heen en weer tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk'

Bevallen

"‘Weet jij al wat je wilt – een keizersnede of natuurlijk bevallen?’ vraagt een van mijn vriendinnen in een restaurant in Londen. Zij is, net als ik, zwanger van haar eerste kindje.
Ik kijk verbaasd op van de menukaart voor me. ‘Wat ik wíl?’ vraag ik. Volgens mij hebben we die keuze in Nederland helemaal niet. Ik woon en werk in Londen, maar ben van plan volgend jaar in Nederland te bevallen. Mijn vriendin is Brits, en zoals ik al vaker heb gemerkt, wordt er hier heel anders naar bevallingen gekeken dan in Nederland. Ik reis inmiddels met een steeds grotere buik heen en weer tussen beide landen, en vind die verschillende opvattingen soms verwarrend."

"Als ik na dit gesprek de cijfers bekijk, zie ik dat steeds meer vrouwen in het Verenigd Koninkrijk een keizersnede krijgen – momenteel zo’n 42 procent. De groei zou volgens experts te maken hebben met complexere geboortes, oudere of obese moeders, maar ook met het feit dat een groeiend aantal vrouwen zónder medische reden zelf kiest voor een keizersnede – uit angst voor pijn of complicaties of om controle te hebben over de datum. Het is wereldwijd een stijgende trend."

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

"Dat zet me aan het denken. Want als ik met Nederlandse vriendinnen praat, is de insteek heel anders. Sowieso is het aantal geboortes dat via een keizersnede plaatsvindt lager – zo’n 18 procent – en het is niet iets waar je zomaar voor kunt kiezen zonder medische noodzaak. Een keizersnede op verzoek komt in Nederland zelden voor; je moet een gynaecoloog overtuigen, soms met een psychologische verklaring. Maar ook de filosofie verschilt: in Nederland heerst sterk het idee dat bevallen een natuurlijk proces is dat niet gemedicaliseerd hoeft te worden, tenzij er complicaties optreden. Over welke rol pijn daarbij speelt – en in welke mate – verschilt per land, per cultuur en generatie. Maar wat vind ík zelf eigenlijk, vraag ik me af. En waarop baseer ik dat?"

Pijn van bevallen

"Kijk je de geschiedenis in, dan zijn veel westerse waarden beïnvloed door het christelijke geloof. Daarin werd pijn bij de bevalling beschreven als Eva’s straf voor haar zonden in het paradijs. Daar is lang tegen gevochten door feministen – en het hoort gelukkig niet meer thuis in het moderne denken. Een andere, meer evolutionaire opvatting is dat de pijn van de bevalling een functie heeft: ze zorgt ervoor dat vrouwen een veilige plek zoeken, hulp inroepen, de verschillende fases herkennen en een houding aannemen die het beste is voor de doorgang van de baby."

"Maar is dat in 2025, met alle kennis van nu, nog steeds nodig? Aan de ene kant wordt gezegd dat pijn een essentieel onderdeel is van het proces: het stimuleert hormonen en endorfines, geeft vertrouwen in het lichaam en de natuur, en creëert een diepe band tussen ouder en kind. Aan de andere kant kan het idee dat ‘pijn bij de bevalling nu eenmaal normaal is’ ertoe leiden dat extreme pijn wordt geaccepteerd, terwijl dat traumatische en blijvende fysieke of emotionele gevolgen kan hebben."

"Zelf hoor ik ook een stem in mijn hoofd die zegt dat het vrouwenlichaam in de medische wereld van oudsher te weinig is onderzocht – dat er een gender gap is in medisch onderzoek, omdat die wereld lang werd gedomineerd door mannen. Veel studies werden op mannen of mannelijke modellen gedaan, en vrouwelijke fysiologie, hormonen en zwangerschappen kregen historisch minder aandacht. Een recent onderzoek van King’s College liet zien dat vrouwen minder vaak pijnstillers krijgen van artsen en verpleegkundigen, zelfs als hun pijnscore gelijk is aan die van mannen. Kortom: de pijn van vrouwen wordt nog steeds anders beoordeeld dan die van mannen."

"Al met al kan ik eindeloos peinzen over moderne en historische opvattingen over bevallen, over de rol van pijn, en hoe we daar met de ogen van nu naar kijken. Gelukkig heb ik nog een paar maanden – in Engeland én in Nederland – om voor mezelf een middenweg te vinden die goed voelt."