December is bij uitstek de maand van de lijstjes. We maken jaaroverzichten, cadeaulijstjes en – de klassieker – een rijtje goede voornemens. Vaker krachttraining, een boek lezen in plaats van series bingen, elke dag tweehonderd gram groenten. "In de eerste dagen van januari voelt het nog alsof je de hele wereld aankunt," zegt psycholoog Frederike Mewe, auteur van de boeken Goed zoals je bent en Thuiskomen bij jezelf. "Je koopt nieuwe sportkleding en neemt je voor dat dit het jaar wordt waarin álles anders gaat. Maar vaak zie je dat de motivatie al na een paar weken wegsijpelt. Je sportschoolpas blijft ongebruikt in je tas, gezonde maaltijden maken plaats voor afhaalpizza."
Volgens Mewe is dat geen kwestie van zwakte of gebrek aan discipline, maar van hoe ons brein werkt. "We zijn van nature geneigd om vooral te letten op wat er misgaat in ons leven", legt ze uit. "Dat heet de negativity bias. Onze goede voornemens bedenken we vaak vanuit dat mechanisme. Je wilt harder trainen omdat je vindt dat je niet fit genoeg bent, elke avond lezen omdat je jezelf lui vindt als je Netflix kijkt of minder snoepen omdat je baalt van je gewicht. Het probleem is dat je zo’n plan start vanuit onvrede met jezelf. Dat geeft misschien in het begin even een kick, maar zodra je een keer overslaat, voelt het als falen. Daardoor wordt het lastig om door te zetten."
Schouderklopje aan jezelf
Het is daarom veel fijner om niet vooruit te kijken naar wat er allemaal nog moet, maar achterom naar wat je al wél hebt gedaan. "Een did it list is een van de mooiste cadeaus die je jezelf kunt geven," zegt Elise de Rijck, die in haar recent verschenen boek Did it list inspiratie geeft voor wat je allemaal op zo’n lijstje zou kunnen zetten. "Het is een geweldige manier om herinneringen op te halen, avonturen te herbeleven en alles wat je al bereikt hebt in je leven te vieren. Een did it list laat je nadenken over dingen die je was vergeten, het helpt je gemotiveerd te blijven en het geeft je de kans jezelf schouderklopjes te geven wanneer niemand anders dat doet."
'Terugblikken en dankbaar zijn maakt positiever, veerkrachtiger en zelfs gezonder'
Waar bucketlists en goede voornemens een bepaalde druk op je leggen, alsof je leven pas waardevol is als je ergens in bent geslaagd, geeft een did it list vooral rust en voldoening. "Je ziet zwart-op-wit dat je al een hoop hebt gedaan en beleefd", aldus Mewe. «Dat is bewijs voor jezelf van wat je allemaal kunt, waarmee je je doorzettingsvermogen voor de toekomst vergroot. Wetenschappelijk onderzoek onderschrijft dit: terugblikken en dankbaarheid oefenen maken mensen positiever, veerkrachtiger en zelfs gezonder. Mensen die regelmatig een dankbaarheidsdagboek bijhouden, slapen beter, voelen zich energieker en gaan zorgvuldiger met hun lichaam om."
Verrassend kalmerend
Op een did it list kun je behaalde diploma’s, promoties of sportprestaties zetten, maar de lijst hoeft echt niet alleen maar te bestaan uit grootse successen. "De kleine momenten zijn vaak minstens zo waardevol", zegt Mewe. "Denk aan die keer dat je karaoke zong voor een volle kroeg, de geweldige taart die je voor de verjaardag van je beste vriendin bakte of een onverwacht nachtelijk avontuur met je kinderen. Om ervoor te zorgen dat je niets vergeet, is het slim om je lijst op te delen in categorieën, bijvoorbeeld vriendschap en liefde, kleine gelukjes, persoonlijke groei, samen zijn, momenten van dankbaarheid en alles wat je verder kunt verzinnen."
Hoe je het aanpakt, bepaal je zelf. Mewe: "Je kunt je hele jaar maand voor maand nalopen of gewoon beginnen met de herinneringen die spontaan in je opkomen. Misschien werkt het voor jou om er een jaarlijkse traditie van te maken in de dagen tussen kerst en oudjaar. Maar je kunt ook wekelijks een paar regels opschrijven. Vaak ontdek je tijdens het maken vanzelf patronen: wat gaf je energie, waar werd je blij van? Juist in de drukke decembermaand, waarin de verwachtingen vaak hoog zijn, kan het maken van zo’n overzicht verrassend kalmerend werken. Het helpt je om met zachtheid en realisme naar jezelf te kijken en met hernieuwde energie het nieuwe jaar in te gaan.
75 ideeën voor jouw did it list:
- Risico’s die ik nam waardoor alles anders liep
- Films die me bijbleven tot ver na de aftiteling
- Het uitzicht dat me sprakeloos maakte
- Blunders waar ik nog steeds om schater
- Gesprekken die mijn wereld een stukje groter maakten
- Etentjes die onvergetelijk waren
- Het avontuur dat begon met: 'Ach, waarom ook niet'
- Overwinningen die stiekem groter voelden dan een diploma
- Liedjes die me instant terugbrachten naar een andere tijd
- Mensen die precies op het juiste moment opdoken
- Avonden die braaf begonnen en wild eindigden
- Vakanties waar ik nog heimwee naar voel
- Boeken die ik niet kon wegleggen
- Angsten die ik eindelijk heb overwonnen
- Complimenten die ik niet meer vergeet
- Keren dat ik de slappe lach had
- Muziek die kippenvel gaf van begin tot eind
- Onverwachte ontmoetingen die mijn dag mooier maakten
- Het moment dat ik besloot: dit laat ik los
- Avonden waarop de tijd voorbijvloog
- Smaken die me in één hap terugbrachten naar een dierbare herinnering
- Keren dat ik te laat thuiskwam (maar die het dubbel en dwars waard waren)
- Een geweldige hike door de natuur die ik maakte
- De aankoop waar ik belachelijk blij van werd
- Feesten waarover ik nog steeds verhalen vertel
- Kleine gebaren van vriendelijkheid die me ontroerden
- De ontdekking die ik deed zonder ernaar te zoeken
- Zinnen of woorden die me bij zullen blijven
- Een wandeling door de regen die beter voelde dan zon
- Een plan dat totaal anders liep dan verwacht (en juist daarom leuk werd)
- Grenzen die ik durfde te stellen
- Spontane uitstapjes die geweldig uitpakten
- Uitspraken die ik niet meer ga vergeten
- Fietstochten die mijn hoofd leegmaakten
- Verzamelingen waar ik uren in stak
- Keren dat ik iets groots te vieren had
- Initiatieven waarvan ik dacht dat ze onmogelijk waren
- Iemand die ik aansprak en die me verraste
- Creaties waar ik trots op ben, groot of klein
- Een beslissing die beter uitpakte dan ik durfde te hopen
- Dansvloeren waar ik me helemaal verloor
- Een gesprek in de trein dat onverwacht mooi was
- Vrijheid die ik voelde op een onverwachte plek
- Het voorval waar ik dagen later nog om moest lachen
- Een maaltijd die beter lukte dan verwacht
- Het moment dat ik dacht: dit kan ik gewoon
- Een festival of bijeenkomst die onvergetelijk was
- Een uitdaging die groter leek dan ik aankon
- Een verloren voorwerp dat ik plots terugvond
- Een reis die ik alleen maakte en die me rijker achterliet
- Het gezicht van iemand die ik verraste
- Het liedje dat ik meezong tot mijn stem hees was
- Een geheim dat ik deelde en dat opluchtte
- Iets waarvan ik zei ‘nooit meer’ maar tóch opnieuw deed
- Om deze foto’s moet ik nu nog lachen
- Een hobby die uitgroeide tot iets groters
- Een spannende situatie waarin ik niet in de stress schoot
- Plaatsen waar ik onverwacht terechtkwam
- De keer dat ik mezelf verbaasde
- Een kleine gewoonte die mijn leven verbeterde
- Een opruimactie die meer lucht gaf dan verwacht
- Een onverwachte kans om iemand te helpen
- Een plek waar ik meer leerde dan in een klaslokaal
- Iets dat ik eindeloos uitstelde en tóch deed
- Een periode zonder telefoon die een verademing was
- Een aankoop die mijn leven makkelijker maakte
- Een keuze die ik maakte puur voor mezelf
- Iets wat ik durfde te doen en dat mijn horizon verbreedde
- Een onverwachte wending die alles leuker maakte
- Dansen in de regen zonder me druk te maken
- Iets kapot maken en er later om kunnen lachen
- Het moment dat ik iemand iets vergaf
- Een stap die me dichter bij een droom bracht
- Een fout die onverwacht goed uitpakte
- Een herinnering waar ik steeds weer blij van word
- NL Beeld