Plan International over de strijd van nu: 'Vrouwenrechten zijn nergens gegarandeerd'

“Het is dit jaar misschien wel extra relevant, want we zien wereldwijd dat het best wel donkere dagen zijn voor vrouwen en meisjes. Veel meisjes groeien momenteel op met minder rechten dan hun moeders, of soms zelfs minder dan hun oma’s. Er is een enorme pushback gaande. In veel landen waar Plan International werkt, worden vrouwenrechten actief tegengewerkt. Denk aan seksuele voorlichting, abortusrechten of de toegang tot werk en school. Extreem conservatieve mannen die aan de macht komen, vinden dat vrouwen zich weer moeten schikken in de rol van moeder en echtgenote en niet in een rol aan de top van het bedrijfsleven of in de politiek. Daarom is Internationale Vrouwendag dit jaar extra belangrijk."

“Onze kernboodschap is dat gelijke rechten nergens ter wereld nog gegarandeerd zijn. Ook in Nederland denken we vaak dat we het goed doen, maar we zijn de afgelopen jaren enorm gekelderd op de Global Gender Gap Index. We staan veel lager dan onze buurlanden (nummer 43, red.). Vrouwenrechten worden vaak afgedaan als een ‘vrouwenissue’; dat je overdrijft als je je daar over uitspreekt. We zien dat vrouwenrechten wereldwijd gewoon niet gegarandeerd zijn en dat het niet vanzelfsprekend is."

“Je kunt die op twee manieren interpreteren. Enerzijds is er de negatieve kant: wat een tijd om een meisje te zijn, in een wereld waarin vrouwenhaat, femicide en seksueel geweld zo zichtbaar zijn. Meisjes zien dagelijks hoe vrouwelijke politici met haat worden weggejaagd. Maar aan de andere kant zien we ook de enorme kracht van vrouwen en meisjes. Juist omdát de situatie zo urgent is, gaan mensen wereldwijd de straat op. Ik spreek veel jonge vrouwelijke activisten die in conservatieve omgevingen toch opstaan en het leiderschap opeisen. Dat is de hoopvolle kant: er is enorm veel jong feministisch leiderschap.”

“Ja, absoluut. Jonge vrouwen krijgen de boodschap dat de wereld aan hun voeten ligt, maar tegelijkertijd krijgen ze te maken met online intimidatie en zelfs doodsbedreigingen als ze hun nek uitsteken. Jonge activisten voelen die backlash het hardst. Het is verdrietig dat wanneer je je uitspreekt over onderwerpen als abortus of seksuele intimidatie, dat zo’n agressieve tegenreactie oproept. Een kleine groep mannen voelt zich enorm aangevallen door feminisme.”

“Ik denk dat zij het idee hebben dat feminisme hen iets ontneemt. Dat zij rechten moeten inleveren als vrouwen meer rechten krijgen. Terwijl gelijkwaardigheid mannen juist veel oplevert: minder druk op wat ‘mannelijkheid’ moet zijn, gelijkwaardigere relaties en meer tijd met hun kinderen. We moeten mannen laten zien dat gelijke rechten voor iedereen winst betekenen.”

“Het meest extreme voorbeeld is Afghanistan, waar vrouwen en meisjes bijna volledig uit het openbare leven zijn gewist. Mishandeling is daar niet meer strafbaar, tenzij er letterlijk botten worden gebroken. In Argentinië is er een voorstel om femicide uit het strafrecht te schrappen en in Gambia willen ze meisjesbesnijdenis weer legaliseren. Maar ook dichter bij huis zie je het: in Nederland stond de Week van de Lentekriebels onder druk en waren er pogingen om de bedenktijd voor abortus weer in te voeren. Het is een zeer bewuste, zichtbare agenda van conservatieve groepen om de controle over vrouwenlichamen terug te pakken.”

"Gelukkig wel. Wereldwijd komen er meer vrouwen in de politiek en maken meer meisjes hun school af. Ik ben ook erg trots op ons She Leads-programma, waarbij we meiden trainen in leiderschap en public speaking. Ik ontmoet meiden uit zeer conservatieve dorpen die nu in de gemeenteraad meepraten. Of onze Father’s Schools in Senegal, waar vaders leren waarom de toekomst van hun dochters zo belangrijk is. Op lokaal niveau gebeuren er echt prachtige dingen.”

“Mannen kunnen vrouwen steunen. Mannen kunnen een mannelijk tegengeluid laten horen wanneer ze online of in hun omgeving vrouwenhaat zien. Luister naar de vrouwen om je heen, bagatelliseer hun ervaringen niet en stem bij verkiezingen op een vrouw. We hebben rolmodellen nodig die laten zien dat dit ook een strijd van mannen is.”

“Op 8 maart lopen we mee met de Feminist March in Amsterdam – iedereen is welkom om aan te sluiten. Daarnaast organiseren we eind mei de Nacht Tegen Seksueel Geweld. Dit is een event waarbij we de nacht terugclaimen, omdat de straat voor veel vrouwen nog niet veilig is. Het is een krachtige beweging van vrouwen, maar ook van hulpverleners en steeds meer mannen. Door mee te lopen, help je mee de schaamte rondom seksueel geweld te doorbreken. Voor ons is het eigenlijk elke dag Internationale Vrouwendag, maar op deze momenten laten we zien dat we samen een vuist maken.”