Reis door de tijd in de archieven van Van Cleef & Arpels

Verzamelaars en liefhebbers weten als geen ander: er gaat niets boven een juweel met een verleden. Een stuk dat generaties heeft doorstaan en verhalen met zich meedraagt. Marie Claire neemt een duik in de wereld van fine jewelry en reist met Van Cleef & Arpels af naar TEFAF, waar historische creaties opnieuw tot leven komen.

Van Cleef & Arpels werd in 1906 opgericht aan de aan de Place Vendôme in Parijs en groeide al snel uit tot een naam met faam, die symbool staat voor verfijnd vakmanschap, creativiteit en een herkenbare signatuur. Het Maison en het archief bevinden zich anno 2026 nog altijd op deze iconische plek in de Franse hoofdstad. "We beschikken over twee kilometer aan documenten en archiefstukken", vertelt Alexandrine Maviel Sonet, Patrimony and Exhibitions Director bij Van Cleef & Arpels. "We hebben de tekeningen van de creaties, de facturen, de klantgegevens. Al die documentatie willen we behouden, om het erfgoed te bewaken." Vanaf de jaren 70 richt het Maison zich op het terugkopen van historische creaties en zo ontstaat de Patrimony Collection. "Die vertelt het verhaal over onze plek in de kunstgeschiedenis en over onze eigenheid en speciale technieken", aldus Maviel Sonet.

"We hebben een speciaal team dat over de hele wereld op zoek gaat naar interessante stukken om terug te kopen voor de collectie. We hebben nu al meer dan drieduizend creaties." Uit deze unieke collectie put het Maison voor haar tentoonstellingen. "Hiermee laten we zien dat onze juwelen deel uitmaken van de kunstbeweging en dat het museumstukken zijn."

De Heritage Collection: iconische vintage juwelen opnieuw ontdekt

In 2007 startte het huis daarnaast met het aanleggen van de speciale Heritage Collection, waarbij stukken uit de jaren 20 tot 90 worden teruggekocht, gerestaureerd en opnieuw te koop aangeboden. Niet alleen een walhalla voor liefhebbers, maar ook een manier om de verschillende stijlperiodes in beeld te brengen. Tijdens TEFAF in Maastricht presenteerde het Maison ook dit jaar weer een selectie uit deze iconische collectie, die de heritage en het DNA van het Maison weerspiegelen. De Heritage Collection, die momenteel zo’n honderdvijftig creaties telt – van High Jewelry master pieces tot schattige dierenpins uit de Boutique-collectie – wordt continu aangevuld met nieuwe, geauthenticeerde stukken. In tegenstelling tot de Patrimony Collection blijven deze stukken niet in het bezit van het huis, maar zijn ze beschikbaar voor verkoop.

De kunst van restauratie: hoe antieke juwelen hun glans behouden

De creaties gaan generaties terug, wat het proces van zoeken, verzamelen en restaureren intensief maakt. "We willen een zo volledig mogelijk beeld geven van onze rijke geschiedenis, met stukken uit alle opeenvolgende stijlperiodes, zowel qua esthetiek, ontwerp als techniek", aldus High Jewelry Retail Director Natacha Vassiltchikov. "We zijn voortdurend op zoek naar iconische creaties uit verschillende tijdperken."

Eenmaal gevonden, worden de juwelen zorgvuldig gerestaureerd, waarbij het authentieke patina dat ze tijdens hun lange leven hebben opgebouwd intact wordt gelaten. Schaf je een stuk aan, dan weet je zeker dat het in originele staat verkeert. Elke periode heeft haar eigen signatuur. Van de geometrische lijnen van de art deco-stijl tot de speelse en kleurrijke ontwerpen uit latere decennia: elk tijdperk vertelt zijn eigen verhaal. Zo wordt ook duidelijk hoe sterk juwelen en kunst met elkaar verbonden zijn. "Als je naar juwelen kijkt, en naar onze Heritage en Patrimony Collection in het bijzonder, zie je heel duidelijk de link met kunst", vertelt Maviel Sonet. "Als ik één creatie moet noemen die ik graag zou willen vinden, kies ik een stuk uit 1992, gemaakt voor de poster van onze eerste tentoonstelling, in het Palais Galliera, het modemuseum van Parijs. Het is een uniek stuk en ik heb geen idee waar het is." Want de verrassing van een vondst is minstens zo belangrijk als het verhaal.

1. Zip collier (1951) |© VanCleef & Arpels Collection.
2. Halsketting uit de Heritage Collection (1983)| Platinum met geelgoud, robijnen en diamanten |© Van Cleef & Arpels
3. Oorbellen uit de Heritage Collection (1949)| Platina met diamanten. © Van Cleef & Arpels
4. Oorbellen uit de Heritage Collection (1966) | Platina met diamanten. © Van Cleef & Arpels

Van Cleef & Arpels door de jaren

Jaren 40

Tijdens de oorlog stond goud centraal als veilige waarde. In deze tijd kregen ontwerpen een symbolische lading, met de natuur als terugkerend thema.

Jaren 50

Couture en High Jewelry groeien naar elkaar toe. Strikachtige broches en armbanden zijn zo verfijnd gemaakt dat ze doen denken aan satijnen linten en kanten details. Hierin komt het verfijnde vakmanschap van Van Cleef & Arpels duidelijk naar voren.

Jaren 60

Het Maison blijft haar technieken ontwikkelen, wat leidt tot nog meer verfijning, zoals in dit collier met de naam ‘Cheveux d'ange’ (engelenhaar in het Nederlands). Maviel Sonet: "Het zijn vaak unieke stukken, waar er maar één van werd gemaakt."

Jaren 70

Net als in de mode voeren kleur, volume en exotische invloeden de boventoon. Lange kettingen en brede armbanden in geelgoud worden verrijkt met smaragden, robijnen en diamanten, vaak geïnspireerd door de Indiase esthetiek.

Must-see: de spectaculaire expositie Glanzstücke in Wenen

In juni opent in het Museum of Applied Arts in Wenen Glanzstücke, Van Cleef & Arpels High Jewelery x Masterpieces from the MAK Collection. Maviel Sonet: "Het is een reis langs meesterwerken rond thema’s die we gemeen hebben, zoals natuur, metamorfose en invloeden uit verre culturen."

Hiermee onderstreept het Maison opnieuw dat juwelen onlosmakelijk zijn verbonden met de wereld van kunst en design. Van 10 juni t/m 27 september.