Vandaag is het Wensmoederdag: zo kun je een vriendin met een onvervulde kinderwens steunen

Morgen vieren we in Nederland Moederdag. De dag waarop we moeder(figuren) in het zonnetje zetten. Maar voor het zover is, staan we vandaag stil bij iets wat minstens zo belangrijk is. Vandaag is het namelijk Wensmoederdag. Op deze dag maken we ruimte voor het gevoel van gemis dat vrouwen met een onvervulde kinderwens hebben.

Voor velen is het krijgen van een kind niet vanzelfsprekend: ongeveer 1 op de 6 stellen krijgt te maken met vruchtbaarheidsproblemen. Veel vrouwen bewegen zich in wat voelt als een parallelle wereld. Ze zijn bezig met werk, sporten en hun sociale leven loopt gewoon door terwijl daarachter een emotioneel – en soms intens medisch – traject plaatsvindt. Om deze groep vrouwen – die verlangen, twijfelen, proberen, rouwen of wachten – zichtbaar te maken, is Wensmoederdag in het leven geroepen door FertiFriend. Met deze dag biedt het platform ruimte voor herkenning en wordt de omgeving uitgenodigd om steun te bieden.

Begrip en erkenning

Iemand die als geen ander weet hoe belangrijk deze erkenning is, is Kelly van Goens. Zij zat zelf zes jaar lang in een intensief fertiliteitstraject en besloot vlak voor haar veertigste verjaardag te stoppen. Hierover schreef ze het boek Ze brengen ze niet met de ooievaar, dat deze week is verschenen.

Vorig jaar vond de eerste editie van Wensmoederdag plaats en voelde Kelly zich voor het eerst écht gezien. Op deze dag deelde ze onder meer haar gevoelens online en de reacties stroomden binnen. En dat is precies waarom deze dag zo belangrijk is: het openen van gesprekken wordt net wat makkelijker. Maar hoe kun je er als vriendin, zus of collega nu écht zijn voor iemand die hiermee worstelt? Kelly deelt een paar tips met ons:

1. Vraag naar het gevoel, niet (alleen) naar het proces

Mensen zijn vaak geneigd te vragen naar de medische stand van zaken of de volgende stap in het traject. Dat is goedbedoeld, maar daarmee ga je niet in op hoe iemand zich echt voelt. "Het gaat er niet zozeer om: 'Hoe gaat het met de IVF?', maar de vraag is eigenlijk: wat zit daarachter? Vraag aan iemand: 'Hoe voel je je? Ben je hoopvol? Wat is je angst? Hoe kan ik er voor je zijn? Wil je dat ik er wel of niet naar vraag?'", deelt Kelly. "Als vriend(in) is het belangrijk om stil te staan bij de mentale en emotionele last van iemand, in plaats van alleen maar oplossingsgericht bezig te zijn."

2. Draag niet zomaar ongevraagde oplossingen aan

Het is een menselijke reactie om het verdriet van een ander te willen wegnemen met een oplossing. Toch kun je die goedbedoelde adviezen – over het nichtje van de buurvrouw dat wél zwanger werd na een bepaald dieet – beter voor je houden. "Mensen willen je lijden verzachten met een oplossing." Iets wat lief is bedoeld, maar in veel gevallen heeft iemand zelf overal aan gedacht én van alles gedaan. "Daar hoef je dan dus niet meer mee aan te komen."

"Als je midden in een traject zit, kun je je door al die adviezen compleet gek laten maken, waardoor je over je eigen grenzen heen gaat. Wees je er dus bewust van dat dit niet altijd gepast is", waarschuwt Kelly. "Als je toch iets wilt delen, pols het dan eerst: 'Joh, ik weet niet of je het vervelend vindt, maar ik heb gehoord over... zou je daar meer over willen weten?" Op deze manier geef je iemand ruimte om aan te geven of ze daar wel of geen interesse in heeft.

3. Doorbreek de standaard 'bijpraat-afspraken'

Naarmate de jaren verstrijken en vriendinnen kinderen krijgen, kan er onbedoeld afstand ontstaan. Volgens Kelly is het belangrijk om die afstand voor te zijn door op een andere manier met elkaar af te spreken. "Als dertiger plan je afspraken vaak twee maanden van tevoren om uitgebreid te gaan uiteten en bij te praten. Maar juist bij dat bijpraten gaat het vaak mis, omdat de vriendinnen met kinderen, logischerwijs veel over hun kinderen praten. Als je dit dan bij hen aangeeft, gaan zij op eieren lopen en dat helpt niemand."

In plaats van alleen maar bij te praten, is het volgens Kelly belangrijk om juist dingen te gaan ondernemen. "Ik heb mijn vriendinnen op een gegeven moment gebeld en gezegd: 'Ik hou van jullie, maar ik wil niet meer zo uit eten. En ik wil ook niet dat jullie op je woorden hoeven te letten.' Toen stelde ik voor: laten we niet lunchen, maar samen naar een museum gaan of gaan pottenbakken. Ga dingen ondernemen met elkaar, dan gaat het gesprek vanzelf ook over andere dingen."

4. Blijf uitnodigen, maar geef de ruimte om 'nee' te zeggen

Geconfronteerd worden met zwangerschappen, babyshowers en kinderverjaardagen is ontzettend pijnlijk als je zelf een onvervulde kinderwens hebt. Het is belangrijk dat de omgeving dit begrijpt en niet persoonlijk opvat als iemand besluit thuis te blijven. "Ik ga gewoon niet naar kinderverjaardagen. Dat betekent niet dat ik niet van hun kinderen hou of ze niet leuk vind, ik word daar op dat moment gewoon ongelukkig van. Mijn vriendinnen weten dat en geven mij die vrijheid. Ze zeggen: 'Kel, kijk maar of je komt, hier is de uitnodiging. Laat het maar weten als je niet komt, helemaal fine.' Geef elkaar die ruimte."

Een liefdevolle boodschap

Uiteindelijk draait Wensmoederdag om verbinding. Het zit hem vaak in de kleine dingen: een bos bloemen, een lief berichtje ('Ik denk aan je vandaag'), of gewoon even tijd maken.

Kelly heeft tot slot nog een boodschap voor alle wensmoeders: "Ik wil gewoon tegen je zeggen dat je het goed doet. Ik weet niet waar je staat, maar je hoeft jezelf niet gek te maken door te denken: wat kan ik nog meer doen? Je mag trots op jezelf zijn. Je bent een ontzettend sterke vrouw dat je dit kan dragen, en ik hoop dat je in die sterkte ook zachtheid weet te vinden voor jezelf."

Meer weten over dit onderwerp? Het boek Ze brengen ze niet met de ooievaar van Kelly van Goens is vanaf deze week verkrijgbaar.